Blogs

De vier coping mechanismen

Wanneer honden spanning, stress of angst ervaren kunnen ze op een bepaalde manier reageren. De manier hoe jouw hond omgaat met zo’n situatie noemen we een coping mechanisme. Er zijn vier soorten mechanismen die ingezet kunnen worden. Dit noemen we de 4 F’s:

⁃ Fight ( vechten )
⁃ Flight ( vluchten )
⁃ Freeze ( bevriezen )
⁃ Fiddle about ( gek doen )

Het hangt af van het individu welke strategie er plaats zal vinden. Als ik nu opspring en ik ren op jou af met een zeer dreigende houding, dan zal je iets doen. Je denkt niet na over wat je gaat doen maar je zal iets doen. Hoe je reageert kan afhangen van je eerdere leerervaring.

Ik heb Krav Maga gedaan, dit is een vechtsport. De eerste keer dat ik “aangevallen” werd door mijn leraar lag ik op de grond en verstijfde compleet. Ik was van plan om te reageren maar toen het erop aankwam deed mijn lichaam niets. Ik bevroor. Deze strategie werkte dus zeker niet voor mij. Dus ik heb geleerd hoe te handelen. Mocht nu iemand mij aanvallen dan zal ik zonder na te denken de aanval blokkeren en de persoon kunnen verhinderen om mij kwaad te doen.

Bij honden werkt het ook zo. Je hond zal kiezen voor een bepaalde strategie wanneer er een bedreigende prikkel is. Het doel hiervan is om stress te verlagen en de prikkel te laten verdwijnen. Honden zijn conflict vermijdende dieren en zullen bijna nooit zomaar kiezen voor een fight. Vaak kiezen ze eerst voor de andere manieren; weg komen uit een situatie dus vluchten, bevriezen of gek rond rennen.

Als een strategie succes oplevert zal deze herhaald worden. Werkt de strategie niet dan kan de hond een andere strategie inzetten. Een hond kan van bevriezen dus naar vechten gaan.

Honden communiceren constant met hun omgeving. Vaak subtiele signalen waar veel begeleiders zich helaas niet bewust van zijn. Wanneer een hond een situatie dus als dreigend ervaart zal deze hieraan proberen te ontsnappen. Iets wat vaak onmogelijk is omdat ze geen controle hebben over veel situaties omdat ze aan de lijn vastzitten. En wij als begeleider onze hond dus in een situatie kunnen dwingen die deze helmaal niet aankan. Met als gevolg dat de hond een fight strategie inzet.

Voorbeeld:

Er komen ruiters te paard aan. Op een ruime afstand wil de hond eigenlijk weggaan uit de situatie. Hij snuffelt weg, de andere kant op met een boog weg van de paarden. Jij als begeleider denkt, hey dat is niet de goede kant en trekt je hond mee terug naar voren. Je hindert je hond dus om uit de situatie te gaan. Je ontneemt je hond controle. En dit kan al op geruime afstand zijn.

Vervolgens gaat je hond stil staan en kijkt weg, jij trekt hem weer mee, dan gaat de hond zijn voorpootje optillen en kijkt stijf naar de paarden en op het moment de ruiters langs komen valt je hond flink uit aan de lijn. Jij hebt je hond dan in een situatie gebracht die hij niet aankan. Dus de hond valt uit. Je hebt geen gehoor gegeven aan de subtiele signalen.

Voorbeeld:

Je komt een andere hond tegen en je loopt recht op deze hond af, jouw hond zit aan de lijn en bevriest, gaat plat op de grond liggen. De ander hond nadert, wanneer de andere hond dan dichterbij komt en gaat snuffelen aan jouw hond bijt jouw hond van zich af. En hapt. De hond hield zich passief in de hoop dat de andere hond zou verdwijnen. Echter werkte dit niet dus hapte de hond. Als dit succes opleverde dan is de kans groot dat deze hond dit de volgende keer weer doet.

Ook kan het zijn dat een hond gaat liggen als een prikkel te dichtbij komt. Als de prikkel (de andere hond) niet weggaat, kan de hond opstaan en op de andere hond afrennen. Dit doen ze omdat ze de controle kwijt raken, de situatie werd onvoorspelbaar en zo proberen ze de controle terug te krijgen. Dit kan dan aflopen met een sisser, maar ze kunnen ook druk om elkaar heen gaan rennen, of gek doen om de spanning kwijt te raken. Of het kan helemaal mis gaan en er ontstaat een gevecht.

Wat houden de 4 F’s in:

Fight:

Dit is wanneer je hond zal kiezen voor de aanval. Als je hond aan de lijn zit zal die flink trekken en uitvallen. Als de hond losloopt zal hij op zijn doel afstormen.

Flight:

Dit is wanneer je hond wegvlucht uit een situatie. Wanneer je hond aan de lijn zit zal deze proberen de andere kant op te lopen om uit een situatie te geraken. Als de hond losloopt kan deze echt wegrennen.

Freeze:

Dit is wanneer je hond bevriest. Aan de lijn zal de hond geen stap meer zetten. De hond zal gaan liggen op de grond maar je hond kan ook gaan zitten of blijven staan zonder te bewegen. Je hond lijkt een blok beton te worden. Hij doet dit is de hoop dat de dreiging snel zal wijken.

Fiddle about:

Dit is wat de meeste mensen ook wel de gekke vijf minuten noemen. De hond kan heel hard gaan rennen en heel druk worden. Meestal met de kont wat ingetrokken. Ook kan het zijn dat je hond uit context gedrag laat zien. Zoals rijen op iets of iemand, staart najagen of gaan graven. Dit zijn manieren om te dealen met opgebouwde spanning.

Nu zijn er ook nog bepaalde stromingen die vertellen over een nummer 5, dus die eigenlijk spreken over de 5 F’s. En ik kan me daar heel goed in vinden. Nummer 5 zou Fright ( schrikken ) zijn. Dit is natuurlijk ook een fysiologische reactie op een gebeurtenis waar je lijf geen controle over heeft. En schrikken kan zeer nuttig zijn voor je kans op overleving. Denk bijvoorbeeld aan wakker schrikken uit je slaap als het brandalarm afgaat.

Of schrikken van een grote knal en je rent daardoor de andere kant op ( flight ) Weg van het gevaar om jezelf in veiligheid te brengen.

Het is belangrijk dat wij als begeleider goed naar de lichaamstaal van onze honden blijven kijken. En ze niet in een situatie brengen die ze helemaal niet fijn vinden of niet aan kunnen. Door honden hierin de regie terug te geven zijn ze instaat op ons te kunnen bouwen. Als wij handelen naar de lichaamstaal die zij afgeven dan zal je hond niet uit hoeven vallen.

En ja, dat kan dus betekenen dat je altijd even uit moet wijken en soms zelfs om moet lopen. Sommige honden prefereren een grote persoonlijke afstand. Daar kunnen wij van alles van vinden maar we zullen ons aan moeten passen aan het kunnen van onze hond. We kunnen uiteindelijk gaan trainen en onze honden life skills leren zodat ze om kunnen leren gaan met bepaalde situaties.
Maar het belangrijkste is vooral kijken naar wat jouw hond nodig heeft om zich goed te kunnen voelen.

Dit artikel is geschreven door hondengededragsdeskundige Nadieh Cuijten, Lighttown Dogs. Het kopiëren of doorsturen van dit bestand of afbeeldingen naar een derden zonder schriftelijke toestemming maakt inbreuk op het auteursrecht en is niet toegestaan. Delen via de deel knop is wel toegestaan.

Previous Post Next Post

You Might Also Like